suplementacja w ciąży

Witaminy w ciąży

CIĄŻA I PORÓD

Witaminy, to kolejne składniki diety, na których warto skupić się w okresie ciąży. Bowiem również w tym obszarze, obserwuje się zmienione zapotrzebowanie na niektóre z nich dla kobiet w ciąży, w porównaniu do pozostałych kobiet. 

Wszystkie witaminy są ważne dla zachowania odpowiedniego zdrowia. Każda z nich pełni określone funkcje w organizmie zarówno matki, jak i dziecka, i każdej należy dostarczyć w odpowiednich ilościach. Nie za dużo i nie za mało! W okresie ciąży zapotrzebowanie na witaminy wzrasta, jednak kilka z nich jest szczególnie ważne w rozwoju nienarodzonego jeszcze dziecka. 

Kwas foliowy (witamina B9)

Kwas foliowy uczestniczy w procesie wytwarzania kwasów nukleinowych. Niedobór tej witaminy u przyszłej mamy, może być przyczyną powstawania wad cewy nerwowej u płodu,  a także porodu przedwczesnego oraz małej masy urodzeniowej. 

Foliowy znaleźć można zarówno w produktach pochodzenia:

  • zwierzęcego (podroby, a szczególnie wątroba, żółtko jaja kurzego) 
  • roślinnego (surowe lub krótko gotowane zielone warzywa, takie jak brokuły, sałata, kapusta, brukselka, czy też rośliny strączkowe). 

Polskie zalecenia wskazują na konieczność spożywania kwasu  foliowego, przez kobiety ciężarne, w ilości 450 mikrogramów. Ilość ta jest bardzo trudna do spożycia z normalną dietą. Konieczne jest korzystanie z żywności wzbogaconej lub suplementacji. Niektórzy specjaliści mówią nawet o pozytywnym wpływie suplementacji kwasu foliowego na trzy miesiące przed zajściem w ciążę. Dlatego kobiety starające się o dziecko powinny odpowiednio wcześnie włączyć suplementację tego składnika. Natomiast w momencie pojawienia się dwóch kresek na teście, przyszła mama powinna od razu zacząć przyjmowanie kwasu foliowego. Więcej o profilaktyce wad cewy nerwowej przeczytacie tu.

Witamina A

Niedobór tej substancji w organizmie ciężarnej może przyczynić się między innymi do zbyt wczesnego pęknięcia błon płodowych, a co za tym idzie porodu czy upośledzenia wzrostu płodu. Duże ilości tej grupy związków znajdują się między innymi w: 

  • wątrobie, 
  • żółtkach jaj, 
  • nabiale, 
  • warzywach liściastych,
  • pomarańczowych owocach i warzywach (marchew, pomarańcza, dynia). 

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, a więc jej nadmiar nie jest usuwany z organizmu. Należy bardzo uważać, aby nie przekroczyć dziennej dawki 3.000 mikrogramów. Przekroczenie tej dawki może być przyczyną wad rozwojowych u dziecka. 

Witamina D

Kobiety w ciąży są w grupie ryzyka niedoboru tej witaminy, ponieważ często unikają promieniowania słonecznego. Promieniowanie słoneczne jest katalizatorem powstawania witaminy D w naszym organizmie. Ciężarna nie powinna sama włączać suplementacji tej witaminy, ponieważ podobnie jak witamina A, jej nadmiar nie jest wydalany i może być niebezpieczny. Ewentualną suplementację witaminy D należy prowadzić pod kontrolą lekarza i okresowo oznaczać stężenie 25(OH)D. 

Witamina E

Pełni szereg funkcji w organizmie mamy i dziecka. Witamina ta między innymi chroni czerwone krwinki przed zbyt wczesnym rozpadem. Źródłem witaminy E są: 

  • orzechy, 
  • fasola, 
  • szpinak, 
  • awokado. 

Producenci często dodają witaminę E do margaryny. Jest ważna dla zdrowia, ale szczególnie w ciąży należy ostrożnie przyjmować witaminę E w postaci farmakologicznej, gdyż jej nadmiar jest bardzo niebezpieczny dla dziecka. Najlepiej jest skonsultować z lekarzem możliwość suplementacji tej substancji.

W poprzednich dwóch artykułach możecie przeczytać o zasadach planowania prawidłowej diety w ciąży, jak również o zmianach zachodzących w zapotrzebowaniu kobiety ciężarnej na białko, węglowodany, tłuszcze, błonnik oraz wodę.

Milena Żebrowska – inżynier żywienia człowieka i oceny żywności.

Źródła:  

  1. Praca zbiorowa: Zasady suplementacji i leczenia witamina D- Nowelizacja 2018r. Postępy Neonatologii 2018, 24(1)
  2. Cichocka A., Szostak-Węgierek D.: Żywienie kobiet w ciąży. Wydawnictwo lekarskie PZWL
  3. Stanowisko  Zespołu Ekspertów  Polskiego Towarzystwa  Ginekologicznego w zakresie  suplementacji witamin i mikroelementów  podczas ciąży, ,,Ginekologia Polska” 2011, 82, s. 550‒553.
  4. Milanovic B.: Witamina E- co kryje świat tokoferoli? Świat przemysłu farmaceutycznego 3/2016, str. 112- 116. 
  5. Piekarska M., Tuźnik A., Dobosz A.: Witaminy w pigułce: Witamina A. Instytut Jakości. 
  6. Cieślik E., Kościej A.: Kwas foliowy- występowanie i znaczenie. Probl Hig Epidemiol  2012, 93(1): 1-7
  7. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2012.
  8. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum Fundacji “Mlekiem Mamy”.