Opieka okołoporodowa

CIĄŻA I PORÓD

Opieka okołoporodowa zawiera w sobie różne praktyki położnicze. Chociaż medycyna w coraz większym stopniu ingeruje w naturalny przebieg porodu, a liczne interwencje, takie jak przebicie pęcherza płodowego, elektroniczne monitorowanie płodu czy znieczulenie podpajęczynówkowe stają się powszechne, pewne praktyki położnicze nadal mają podstawowe znacznie dla oceny ryzyka i postępowania.

Badanie położnicze zewnętrzne

Może być bogatym źródłem informacji. Palpacja brzucha pozwala ocenić wielkość płodu i określić jego usytuowanie oraz stopień zaawansowania części przodującej w kanale rodnym. Można również zaobserwować ruchy płodu. Nadmierne ruchy mogą być związane z niedotlenieniem.

Regularne badanie położnicze zewnętrzne podczas pierwszego i drugiego okresu porodu umożliwia ocenę obniżenia się główki w kanale rodnym i jest bardzo ważnym narzędziem oceny ryzyka zahamowania postępu porodu i planowania postępowania w takiej sytuacji.

Monitorowanie czynności skurczowej macicy

Oceny czasu trwania, siły i częstotliwości skurczów macicy należy dokonywać w sposób ciągły, ponieważ w ciągu akcji porodowej mienia się charakter skurczów. Należy obserwować czy czynność macicy jest skoordynowana, czy też nie, gdyż oddziałuje to na matkę i dziecko, i może wpłynąć na wybór matki dotyczący dalszego postępowania podczas porodu.

Badanie położnicze wewnętrzne

W celu lepszej oceny i wyboru dalszego sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia podstawą jest badanie wewnętrzne per vaginam, które powinno być zawsze poprzedzone badaniem położniczym zewnętrznym. Dopiero łączna analiza badania wewnętrznego i zewnętrznego pozwala na dokonanie właściwej oceny przebiegu postępu porodu.

Pierwszy okres porodu

Poród rozpoczyna się w momencie wystąpienia regularnej czynności skurczowej, co 10 minut, która powoduje skracanie i rozwieranie się części pochwowej szyjki macicy i kończy się dwie lub cztery godziny po urodzeniu dziecka. Obejmuje również intensywny nadzór nad matką i dzieckiem w obrębie sali porodowej.

Drugi okres porodu

Umownie drugi okres porodu rozpoczyna się, gdy szyjka macicy jest zupełnie rozwarta. Jednak często nie wiadomo dokładnie, kiedy szyjka osiągnie pełne rozwarci, a nie musi ono zbiegać się z uczuciem silnego parcia. Kobiety, u których zastosowano znieczulenie zewnątrzoponowe, mogą odczuwać zmniejszone uczucie parcia lub nie odczuwać w ogóle takiej potrzeby.

Ważne jest aby położna, ostrożnie i wnikliwie monitorowała obniżanie się części przodującej podczas drugiego okresu porodu i aby nie narzucała kobiecie poczucia, że czas nagli.

Określenie momentu nacięcia krocza

Oceniając potrzebę nacięcia krocza i moment jego wykonania, należy zawsze dokładnie upewnić się o jego celowości. Jeśli wykona się je zbyt wcześnie, może się okazać, że jest ono zbyt małe, a krocze nie ma możliwości dalszego rozciągania się podczas porodu, co niesie za sobą wystąpienie krwotoku z miejsca nacięcia.

Trzeci okres porodu

Trzeci okres porodu uważany jest za niebezpieczny dla rodzącej, ponieważ często towarzyszy mu możliwość wystąpienia krwotoku poporodowego wskutek uwięźnięcia łożyska i bardzo rzadko wynicowania macicy.

Aktywne prowadzenie trzeciego okresu porodu stało się powszechne. Rutynowe zlecanie oksytocyny jest przedmiotem krytyki, jednak wiele badań dowodzi, że jej podawanie zmniejsza ryzyko krwotoku poporodowego.

Czwarty okres porodu

To czas intensywnego nadzoru nad matka i dzieckiem, który obejmuje 2 lub 4 godziny od momentu wydalenia popłodu.

Czas trwania intensywnej obserwacji poporodowej zależy od tego, czy w trakcie porodu była konieczność stosowania zabiegów lub operacji położniczych, jeśli tak to czas obserwacji jest dłuższy.

Źródła:

  1. “Znaczenie właściwej pielęgnacji noworodka i niemowlęcia w aspekcie prawidłowego rozwoju psychomotorycznego”, praca dyplomowa, autor Małgorzata Penińska, promotor Monika Przestrzelska.
  2. “Praktyka położnicza”, J. Alexander, V. Levy, S. Roch.
  3. “Położnictwo i ginekologia. Dla studentów położnictwa i pielęgniarstwa”, Ewa Dmoch – Gajzlerska.
  4. “Stany nagłe w okresie okołoporodowym”, Grażyna Iwanowicz-Palus.
  5. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum prywatnego.