Postępowanie z mlekiem kobiecym a jego skład

postępowanie

Postępowanie z mlekiem kobiecym ma duży wpływ na jego skład. Jeśli na przykład matka zdecyduje się na mrożenie nadmiaru swojego mleka i podawanie go dziecku później –  powinna wiedzieć, że w składzie ulegną niewielkie zmiany. Na skład mleka mogą mieć niekorzystny wpływ m.in. typ i kształt pojemnika, sposób i temperatura przechowywania. Mimo to takie mleko nadal ma ogromną wartość. Dlatego tak ważne jest, aby znać zasady dotyczące właściwego postępowania i przechowywania mleka. Na niektóre z czynników matka karmiąca nie ma wpływu, ale na inne już może mieć. 

Krew w mleku matki

Mamy karmiące dzieci bezpośrednio z piersi rzadko mają okazję zaobserwować wygląd swojego mleka. Zazwyczaj nie mają świadomości, że niemowlę pije mleko z krwią np. gdy wystąpi tzw. syndrom zardzewiałej rury.

Natomiast mamy karmiące wyłącznie odciągniętym mlekiem obserwują swoje mleko codziennie. Wielokrotnie zdarza się, że w odciąganym mleku matek pojawia się krew. Mała ilość krwi nie wpłynie na dziecko, ale zmieni smak mleka. Zbyt duża może spowodować u dziecka wymioty. Odciągnięte mleko, które zawiera w sobie krew nie nadaje się do przechowywania, ponieważ szybko rozmnożą się w nim bakterie. Krew w mleku może być również oznaką choroby nowotworowej.

Wirusy w mleku kobiecym

Wirusy to coś, czego matki nie chcą w swoim mleku. Ryzyko tego, że w składzie mleka znajdą się wirusy chorób zakaźnych takich jak np. HIV, żółtaczka typu A, B, C, cytomegalia – CMV, kiła, gruźlica istnieje w przypadku nieoficjalnego dawstwa mleka kobiecego lub używania laktatora kupionego na rynku wtórnym, którego separacja mediów nie zapewnia bezpiecznego odciągania pokarmu. Separacja między akcesoriami a drenem to najwyższy – czwarty stopień bezpieczeństwa.

Przechowywanie i transport mleka kobiecego

Niewłaściwe przechowywanie i transport pokarmu mogą wpłynąć negatywnie na jego skład oraz zdrowie dziecka. Podczas wyboru miejsca przechowywania mleka kobiecego należy zwracać uwagę m.in. na:

  • warunki przechowywania, np. kontakt z inną żywnością,
  • temperaturę – czy nie jest zbyt wysoka.

Na przykład kontakt z mięsem, warzywami, zepsutą żywnością, itp. oraz przechowywanie / transport mleka w zbyt wysokiej temperaturze, w zbyt długim czasie przyczynią się do rozwoju w mleku bakterii. Z kolei bakterie, które zostaną przekazane dziecku wraz z mlekiem mogą spowodować u niego choroby układu pokarmowego np. Salmonellę. 

Mrożenie mleka kobiecego w woreczkach

Mrożenie pokarmu w woreczkach przyczynia się do utraty w danej porcji wartości kalorycznej. Po rozmrożeniu mleka tłuszcz i inne wartościowe składniki często osiadają na ściankach woreczka.  

Wpływ mrożenia na skład mleka

W składzie mleka kobiecego, które było zamrożone, a następnie zostało rozmrożone zachodzą zmiany. Po pierwsze – następuje znaczący spadek tłuszczu oraz wzrost stężenia białka i wzrost stężenia węglowodanów. Po drugie – wartość energetyczna ulega nieznacznemu zmniejszeniu. Rodzaj pojemnika nie ma znaczenia.

W zamrożonym mleku może również dojść do znacznego ubytku wody. Zjawisko to występujące w procesie zamrażania żywności nazywa się oparzeliną mrozową.

Podgrzewanie mleka kobiecego

Obróbka cieplna mleka kobiecego prowadzi do utraty cennych składników. Wysokie temperatury mogą powodować zmiany profilu tłuszczu i w enzymach w porównaniu ze świeżym mlekiem kobiecym.

Ogrzewanie powyżej temperatur fizjologicznych znacząco wpływa na właściwości odżywcze i immunologiczne mleka. Zatem podgrzewanie mleka do temperatury ciała człowieka, a maksymalnie do 40 st.C, pozwala uniknąć nadmiernych strat w jego składzie.

Wpływ światła na skład mleka

Przechowywanie opakowań z mlekiem w ekspozycji na światło powoduje utratę witaminy C, która jest na nie wrażliwa. Ubytki witaminy C następują również w czasie przechowywania, w tym mrożenia. W celu zmniejszenia strat witaminy C zaleca się przechowywanie mleka kobiecego w czasie krótszym niż 24 godziny w lodówce lub poniżej 1 miesiąca w zamrażarce.

Zapamiętaj!

  1. Bezpieczne postępowanie z mlekiem może mieć rzeczywisty wpływ na zdrowie i odżywianie niemowląt. 
  2. Prawidłowo przechowywane mleko zachowuje wiele unikalnych cech i nadal jest najlepszą alternatywą do żywienia niemowląt. 
  3. Jeśli jest to możliwe, zawsze jako pierwszą opcję, wybierz karmienie świeżym mlekiem bezpośrednio po odciągnięciu. Następnym wyborem powinno być mleko przechowywane w temperaturze pokojowej, w lodówce oraz zamrożone.

O tym, jak prawidłowo przechowywać mleko kobiece przeczytasz w tym artykule.

Źródła:

  1. “Comparative analysis of ascorbic acid in human milk and infant formula using varied milk delivery systems”,  www.ncbi.nlm.nih.gov
  2. “Effects of Light on Riboflavin and Ascorbic Acid in Freshly Expressed Human Milk”, www.medcraveonline.com
  3. “Human Milk Warming Temperatures Using a Simulation of Currently Available Storage and Warming Methods”,  www.ncbi.nlm.nih.gov
  4. “Vitamin C is reduced in human milk after storage”, www.mambaby.com
  5. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum Fundacji Mlekiem Mamy.

Fundatorka i Prezeska Fundacji “Mlekiem Mamy”, doula zrzeszona w Stowarzyszeniu “Doula w Polsce”, Promotorka Karmienia Piersią Centrum Nauki o Laktacji (CNoL), doradczyni Akademii Noszenia Dzieci. Na co dzień – żona, mama, społeczniczka, którą można spotkać i otrzymać bezpośrednie wsparcie w Warszawie – Wesołej. Kontakt: fundacja@mlekiemmamy.org Telefon: 536 292 700