Opieka przedporodowa

Fundamentalną częścią opieki przedporodowej jest zidentyfikowanie ciąż, w przypadku których ryzyko można oceniać jako wyższe niż przeciętne. Proces ten zaczyna się już od założenia dokumentacji wizyt przedporodowych. Niezależnie od tego, czy wizyty odbywają się w szpitalu, w miejscowym ośrodku zdrowia, czy w domu kobiety, dostarczają położnej lub położnikowi okazji do nawiązania pozytywnej relacji z kobietą oraz stanowią solidną podstawę, na której ta będzie budowana podczas dalszego przebiegu ciąży.

Ciąża to nie tylko okres oczekiwania na narodziny dziecka, ale także czas, w którym kobieta powinna wykonywać znacznie więcej badań niż zwykle. Poniżej opisano podstawowe badania przeprowadzane w poszczególnych okresach ciąży oraz z krótkim wyjaśnieniem ich sensu i znaczenia w czasie ciąży:

Grupa krwi i czynnik Rh

Należy zawsze mieć przy sobie oryginał badania, w razie konieczności transfuzji krwi. Grupę krwi oraz czynnik Rh oznacza się również po to, aby wyeliminować konflikt serologiczny, a jeśli do niego dojdzie, aby w odpowiednim czasie podać przeciwciała dla uniknięcia groźnych powikłań w rozwoju maluszka.

Morfologia

Służy ocenie stanu zdrowia, wykluczeniu anemii oraz różnego rodzaju infekcji. W przypadku niskiej hemoglobiny lekarz zaleci przyjmowanie preparatów wielowitaminowych albo samego żelaza.

Glukoza

Badanie krwi na poziom glukozy pozwala wykryć cukrzycę ciężarnej, która niesie za sobą groźne w skutkach następstwa. Między 21. a 26. tygodniem ciąży będziesz musiała wykonać takie badanie na czczo oraz po wypiciu odpowiedniej dawki glukozy. Wynik sprawdza się zwykle po godzinie lub dwóch od wypicia roztworu.

HBs

Test na nosicielstwo zapalenia wątroby typu B. Jeśli wyjdzie dodatni, tuż po urodzeniu lekarze podadzą dziecku immunoglobulinę, aby zapobiec zakażeniu.

Mocz

Wynik analizy moczu pozwala prowadzącemu ciążę sprawdzić czy nerki pracują prawidłowo i czy nie doszło do zapalenia układu moczowego. W razie obecności cukru pomoże sprawdzić czy ciężarna nie cierpi na cukrzycę.

WR – odczyn Wassermanna

Badanie krwi służące wykryciu kiły. Wykonuje się je dwukrotnie podczas ciąży. Zwykle ostatni wynik trzeba wziąć ze sobą do szpitala na czas porodu.

Cytologia i posiew

Cytologia służy sprawdzeniu pod mikroskopem nabłonka z szyjki macicy celem wykrycia nowotworu lub jakichkolwiek nieprawidłowości w wyglądzie komórek. Posiew pozwala ocenić stan bakteriologiczny pochwy i szyjki macicy. Wszelkie wykryte drobnoustroje leczy się jeszcze w trakcie trwania ciąży, a w szczególnych przypadkach podaje się antybiotyk w trakcie porodu, aby uniknąć zakażenia maluszka.

Ciśnienie krwi

Prawidłowy wynik to wskazanie < 140/90. Badanie może być wykonywane samodzielnie w domu. Jeśli wynik odbiega od normy wskazany jest natychmiastowy kontakt z lekarzem prowadzącym. Może to być objaw tzw. zatrucia ciążowego (gestozy).

Aminopunkcja

Badanie wód płodowych. Polega na pobraniu płynu owodniowego i badaniu genetycznym zawartych w nim komórek płodu. Na wynik czeka się około miesiąca. Badanie pozwalające wykryć zespół Downa, uszkodzenia układu nerwowego oraz hemofilię.

Test PAPP-A

To ocena biochemicznych parametrów krwi matki i parametrów ultrasonograficznych płodu. Jest to badanie przesiewowe głównie w kierunku zespołu Downa, zespołu Edwarda i zespołu Patau u płodu.

Test potrójny HCG

Badanie krwi matki pod kątem oceny ryzyka urodzenia dziecka z aberracją chromosomową (zespół Downa, zespół Edwarda) lub otwartą wadą ośrodkowego układu nerwowego.

Biopsja kosmówki (trofoblastu)

Badanie polega na pobraniu wycinka błony otaczającej zarodek. Pomaga wykryć genetyczny zanik mięśni czy niedokrwistość sierpowatą.

KTG

Pozwala monitorować pracę serca dziecka i skurcze macicy. Badanie trwa około 15 minut i polega na założeniu na brzuch mamy specjalnych pasów z czujnikami.

USC ciąży

Badanie to ma na celu: określenie liczby zarodków, kosmówek i owodni w jamie macicy. Oraz ocenę czynności serca płodu (FHR).

W celu ustalenia wieku ciążowego ocenia się parametry biometryczne dziecka. Należą do nich: długość ciemieniowo – siedzeniowa (CRL), oraz wymiar dwuciemieniowy główki płodu (BPD).

Osoba wykonująca badanie powinna ocenić również ogólną budowę anatomiczną dziecka: budowę i zawartość czaszki, ściany powłok brzusznych, lokalizację i czynność serca, kręgosłup oraz kończyny dolne i górne.

Dodatkowo ocenia się kosmówkę, przezierność karkową (NT) i kość nosową (NB). Podczas badania należy odnotować ruch dziecka.

W trakcie badania ultrasonograficznego ocenia się kształt, budowę i wielkość macicy oraz lokalizacje i budowę przydatków i ich ewentualnych zmian.

MR

Źródła:

  1. “Znaczenie właściwej pielęgnacji noworodka i niemowlęcia w aspekcie prawidłowego rozwoju psychomotorycznego”, praca dyplomowa, autor Małgorzata Penińska, promotor Monika Przestrzelska.
  2. Stany nagłe w okresie okołoporodowym”, Grażyna Iwanowicz-Palus.
  3. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum prywatnego.

Fundacja "Mlekiem Mamy" wspiera w karmieniu naturalnym. Jeżeli karmienie piersią okazuje się niemożliwe, pokazujemy, że można karmić piersią inaczej (KPI), tj. odciągniętym mlekiem i podawać je w inny sposób. Edukujemy w zakresie tzw. świadomego rodzicielstwa i zdrowego stylu życia już od pierwszych chwil dziecka. Prowadzimy również działalność odpłatną w zakresie wsparcia okołoporodowego.