Bolesność i uszkodzenia brodawek sutkowych

ZDROWIE A MLEKO

Jest najczęstszym problemem w czasie karmienia piersią. Ustalenie przyczyny bólu i zastosowanie odpowiedniej terapii jest kluczowym elementem w zapewnieniu prawidłowego przebiegu laktacji. Na brodawkach często obserwuje się zmiany stanowiące klasycznie objawy zapalenia takie jak: rumień, obrzęk, zwiększone ucieplenie oraz ból. Nasilenie bólu może być różne i zależy od indywidualnej tolerancji na ból. Bolesność brodawek zależy od przyczyny, oraz czasu działania niekorzystnego bodźca. W laktacji występuje bolesność fizjologiczna, która charakteryzuje się dyskomfortem w pierwszych dniach po porodzie zwłaszcza przed wypływem pokarmu.

Do najczęstszych przyczyn bolesności i uszkodzeń brodawek sutkowych należy nieprawidłowa pozycja matki lub dziecka i nieprawidłowy sposób przystawienia. Drugą przyczyna co do częstości są zaburzenia funkcji ssania tj.: nieprawidłowości anatomiczne jamy ustnej dziecka, zaburzenia neurologiczne, nadmierne zasysanie, różne warianty anatomiczne w budowie piersi matki czy też nieprawidłowa technika odciągania pokarmu.

Studium przypadku

Do położnej rodzinnej zgłasza się pacjentka w 6 dobie po porodzie z bolesnością brodawki lewej podczas karmienia. Z  badania przeprowadzonego przez położną wynika: uraz brodawki II stopnia w skali Mohrbacher z widocznym otarciem naskórka i pręgą pozycyjną. Po karmieniu. Pierś wizualnie bez zmian, skóra bladoróżowa, temperatura w normie. Podczas aktu karmienia z uszkodzonej brodawki wydobywa się krew. Matka zgłasza silne dolegliwości brodawki podczas karmienia dziecka. Z obserwacji aktu karmienia dostrzeżono nieprawidłową technikę odłączania od piersi, dziecko posiada silny odruch ssania, pomiar masy ciała nie przedstawia przyrostu dziecka.

Rozpoznanie: bolesność brodawek w wyniku uszkodzenia, silny odruch ssania, niewystarczająca laktacja.

Zalecenia dane pacjentce

  1. Odciąganie niewielkiej ilości pokarmu przed karmieniem → zmiękczenie otoczki i wywołanie wypływu.
  2. Rozpoczynanie karmienia od mniej bolącej piersi i ostrożne przestawienie na drugą.
  3. Utrzymywanie odpowiedniej częstości karmień (8-12 na dobę).
  4. Przyjmowanie leków p/bólowych → paracetamol, ibuprofen.
  5. Przy przystawianiu dziecka do piersi z bolącą brodawką można założyć kapturek do momentu całkowitego wygojenia.
  6. W celu przyspieszenia gojenia rany smarowanie pokarmem brodawki po każdym karmieniu oraz wietrzenie piersi.
  7. Pomiędzy karmieniami noszenie muszli ochronnych w celu uniknięcia podrażnienia brodawki przez odzież.
  8. Stosowanie ciepłych i mokrych okładów, które zmniejszą dolegliwości bólowe i chronią przed wysychaniem strupa.
  9. Po każdym karmieniu przemyć brodawkę 0,9% roztworu NaCl, a raz dziennie umyć wodą z szarym mydłem. Następnie delikatnie osuszyć pierś.
  10. Nie stosować na pierś mydeł antybakteryjnych, które niszczą florę fizjologiczną skóry, ponieważ podrażniają skórę.

Magdalena Słoma, CDL, Białystok

Źródła:

  1. Rozporządzenie Ministra z dnia 20 września 2012 w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem (Dz.U., Nr 187 z dn. 7.10.2010 poz. 1259, 2012).
  2. „Warto Karmić piersią – I co dalej?”,  Magdalena Nehring-Gugulska.
  3. „Karmienie piersią w teorii i plastyce” pod red. M. Nehring- Gugulskiej i wsp. 
  4. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum prywatnego.