Anatomia karmienia piersią

Jedną z zasad odniesienia powodzenia w laktacji jest prawidłowa technika karmienia, na którą składają się: prawidłowa pozycja matki i dziecka, trzymanie piersi, przystawienie do piersi oraz sposób ssania. Oznacza to, że każde przystawienie dziecka do piersi musi być zrobione w sposób prawidłowy tak, aby dziecko utrwalało sobie wzorzec, tj. prawidłowa pozycja i uchwycenie piersi oraz  mechanizm ssania.

Prawidłowy wzorzec karmienia gwarantuje

Dobry pobór pokarmu

Niemowlę zaspakaja swoje potrzeby odżywcze, przybiera na wadze. Niedostateczny pobór pokarmu, a w konsekwencji – zbyt małe przyrosty, a nawet spadki wagi bardzo często przyczyniają się do tego, że pediatrzy zalecają dokarmianie dziecka mieszanką sztuczną. Natomiast dokarmianie mieszankami powoduje, że dziecko będzie pobierało mniej mleka, co spowoduje spadek produkowanego przez mamę pokarmu. Jeśli zaistnieje taki przypadek warto udać się certyfikowanego doradcy laktacyjnego w celu skorygowania techniki karmienia. Doradca może dodatkowo zalecić dokarmianie dziecka odciągniętym pokarmem w celu przywrócenia prawidłowej wagi dziecka.

Pełne opróżnianie piersi

Pełne opróżnianie piersi, to brak zastojów, obrzęków piersi oraz zwiększona produkcja pokarmu – dostosowana do potrzeb dziecka. W odwrotnej sytuacji – brak dostatecznego opróżniania piersi spowoduje zmniejszenie popytu na mleko, a tym samym spadek laktacji. Dodatkowo niepełne opróżnianie może spowodować stany chorobowe piersi.

Brak uszkodzeń brodawek

Dziecko nie uszkadza brodawek sutkowych. Kobieta nie odczuwa dyskomfortu karmienia. Uszkodzone brodawki, ich bolesność są częstą przyczyną ograniczania karmień lub zupełnego odstawienia dziecka od piersi i podanie w zamian sztucznej mieszanki. Prowadzi to do zakończenia karmienia piersią. Nagłe odstawienie dziecka w takim przypadku może spowodować również stany zapalne piersi na skutek niedostatecznego ich opróżnienia.

PRZYSTAWIENIE DZIECKA DO PIERSI (UCHWYCENIE PIERSI)

PRAWIDŁOWE

NIEPRAWIDŁOWE

Dziecko zwrócone w kierunku matki całym swoim ciałem, kończyny ułożone symetrycznie względem własnej osi ciała. Nóżki podkurczone (w tzw. pozycji na fasolkę), a nie wyprostowane i „owinięte” wokół ciała matki. Głowa skierowana ku brodawce piersiowej w ten sposób, aby w łatwy sposób dziecko mogło dobrze ją uchwycić. Buzia dziecka jest szeroko otwarta. Wargi dziecka wywinięte na zewnątrz i mocno przylegają do piersi. U noworodka nosek i broda przylegają do piersi. Dziecko ma w buzi brodawkę wraz z częścią jej otoczki. Dolna warga obejmuje większą część otoczki niż górna. Język zawinięty do góry po obu stronach i owinięty wokół brodawki, tworząc korytko do tylnej części jamy ustnej. Duży obszar języka dotyka spodniej części piersi, masując ją falistym ruchem, dzięki czemu przy każdym pociągnięciu mleko spływa do ust dziecka. Policzki dziecka są wypełnione, okrągłe. W czasie jedzenia słychać przełykanie pokarmu.

Dziecko nie jest zwrócone w kierunku matki całym ciałem, leży np. na plecach, musi operować głową, aby  uchwycić brodawkę. Asymetryczne ułożenie ciała dziecka. Wąski kąt ust. Wargi niewywinięte lub wciągnięte. Nos i broda w pewnej odległości od piersi. W buzi dziecka znajduje się tylko brodawka. Górna warga obejmuje większą część otoczki niż dolna. Otoczka marszczy się. Policzki zapadają się w trakcie ssania.Słychać cmokanie, mlaskanie w czasie karmienia. Po karmieniu brodawka jest spłaszczona, zniekształcona, bądź poraniona.

Niedostateczny pobór mleka przez dziecko może również wystąpić przez nieprawidłowy mechanizm ssania, na co mogą mieć wpływ:

• wady jamy ustnej,
• zaburzenia neurologiczne niemowlęcia,
• stosowanie smoczków,
• nieumiejętne, długotrwałe stosowanie nakładek,
• trudny kształt brodawki sutkowej.

Poniżej przedstawiamy filmy z zasobów bazy Youtube, które pokazują prawidłowy sposób przystawienia dziecka do piersi i sposób poboru pokarmu.

Korekta przystawienia

Korekta przystawienia, umożliwienie puszczenia brodawki – są niezbędne, jeśli w czasie karmienia odczuwa się dyskomfort, ból, albo zauważy się, że dziecko w nieodpowiedni sposób ssie pierś. Wiele matek odsuwa po prostu dziecko od siebie lub zabiera pierś dziecku z ust wyszarpując ją. Jest to sposób niewłaściwy i narażający brodawki na mechaniczne uszkodzenia. Aby „odessać” dziecko można zastosować jedną z metod:

• nacisnąć pierś w kąciku ust dziecka i szybko wyciągnąć brodawkę;
• włożyć palec w kącik ust dziecka, rozluźniając uścisk szczęki i przerywając ssanie wysunąć brodawkę;
• odciągnąć bródkę dziecka i wysunąć brodawkę po rozluźnieniu uchwytu.

Następnie należy ponownie przystawić dziecko do piersi w prawidłowy sposób. Gdyby się okazało, że dziecko w trakcie ssania np. spłyci uchwyt brodawki (często robią tak dzieci, które są karmione butelką), należy po raz kolejny „odessać” je i przystawić prawidłowo. Takie postępowanie pozwoli mamie i dziecku wypracować prawidłowe przystawienie do piersi i efektywny pobór pokarmu. Niemowlę może denerwować się w trakcie korekty przystawiania, dlatego warto zaczynać karmienie, kiedy pojawią się pierwsze oznaki głodu. Im szybciej matka i dziecko opanują prawidłową technikę karmienia, tym mniejsze jest ryzyko wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości.

Źródła:

1. „Karmienie piersią” Ina May Gaskin.
2. Karmienie piersią w teorii i praktyce” pod red. Magdaleny Nehring – Gugulskiej, Moniki Żukowskiej – Rubik, Agnieszki Pietkiewicz.
3. Filmy „Anatomia RN en LM”, „pegga corecta” https://www.youtube.com/
4. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum prywatnego.