Pielęgnacja noworodka

Odpowiednia i prawidłowa pielęgnacja nowo narodzonego dziecka może mieć znaczący wpływ na jego rozwój. Do podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w okresie noworodkowym i niemowlęcym należą codzienna kąpiel i higiena pieluszkowania dziecka. Oba zabiegi starannie wykonane mogą zapobiec powikłaniom i zapaleniom skóry oraz sprawić dziecku wielką radość.

Kąpiel noworodka

Kąpiel powinna być przede wszystkim dobrze zorganizowana, poczynając od przygotowania pomieszczenia, w którym będą wykonywane poszczególne czynności. Temperatura pomieszczenia optymalnie powinna wynosić 25°C, okno trzeba zamknąć, przygotować wszystkie niezbędne akcesoria (bieliznę dla noworodka, środki pielęgnacyjne, wanienkę do kąpieli z wodą o temp. 37°C).

Po ułożeniu dziecka na materacyku, wykonuje się toaletę twarzy chusteczkami lub wodą destylowaną (przegotowaną), pamiętając o zachowaniu kolejności: czoło, policzek, grzbiet nosa, broda, okolice pod nosem. Również narządy płciowe zmywa się wodą przegotowaną lub destylowaną (u dziewczynek wargi sromowe oczyszcza się w kierunku z góry na dół).

Szczególnie starannie należy umyć okolice fałdów skóry. Kikut pępowinowy do czasu odpadnięcia nie powinien być moczony podczas kąpieli. Następnie myjką namydla się kolejno: głowę, szyję, rękę (w kierunku od pachy do dłoni), klatkę piersiową, drugą rękę, plecy, brzuch, nogi (od stopy do pachwiny) i na końcu pośladki. Podczas kąpieli prawidłowo dziecko trzyma się lewą ręką pod jego pachą, z głową lekko uniesioną do góry, opartą na lewym przedramieniu.

Po stabilnym uchwyceniu dziecka należy sprawdzić temperaturę wody w wanience i rozpoczynając od nóżek, zanurzyć dziecko. Ciało dziecka spłukuje się od strony główki.

Noworodka osusza się miękkim, suchym ręcznikiem, delikatnie wykonując ruch dotykowy. Jeśli skóra dziecka jest sucha, należy ją nawilżyć, a następnie ubrać dziecko. Po zdezynfekowaniu rąk przystępuje się do zmiany opatrunku kikuta pępowinowego. Pośladki noworodka należy w razie potrzeby zabezpieczyć kremem lub maścią ochronną.

Oprócz gruntownej toalety ciała noworodka szczególną uwagę należy zwrócić na pielęgnację oczu, nosa, jamy ustnej oraz uszu noworodka.

Pieluszkowanie

Jednym z najważniejszych elementów pielęgnacji dziecka jest częsta zmiana pieluch. Noworodek ma wrażliwą, skłonną do podrażnień skórę, która wymaga starannej pielęgnacji i zachowania zasad higieny. Dziecko powinno być przewijane przed każdym karmieniem oraz za każdym razem, kiedy odda stolec. Należy pamiętać o dokładnym umyciu pośladków dziecka nawilżoną, ogrzaną w dłoniach chusteczką lub przegotowaną wodą. Po umyciu pośladki powinny być osuszone, a następnie w razie potrzeby posmarowane kremem ochronnym. Należy pamiętać o myciu własnych rąk przed przewijaniem i po każdym przewijaniu.

U noworodków skóra na pośladkach i w fałdach pośladkowych ze względu na stałe utrzymywanie się wilgoci jest szczególnie narażona na uszkodzenia. Zbyt długie pozostawienie w mokrej i zabrudzonej kałem pieluszce łatwo prowadzi do odparzeń i maceracji skóry pośladów.

Odparzenia i odczyny pieluchowe występują w obrębie fałdów pachwinowych, w okolicy krocza, pośladków i fałdów pośladkowych. Zmiany są ostro ograniczone ze skłonnością do sączenia. Powstają w wyniku zbyt rzadkiej zmiany pieluch, przegrzania, nadmiernego pocenia się dziecka, maceracji skóry spowodowanej kontaktem z kałem i moczem, ocierania się przylegających fałdów skóry.

Wietrzenie pośladków jest prostym, bezinwazyjnym sposobem leczenia zaczerwienień, odparzeń oraz odczynów pieluchowych. Noworodka można położyć na brzuchu, pozostawiając pośladki na kilka lub kilkanaście minut odkryte. Czynność tą można powtórzyć kilka razy w ciągu dnia.

MR

Źródła:

  1. „Znaczenie właściwej pielęgnacji noworodka i niemowlęcia w aspekcie prawidłowego rozwoju psychomotorycznego”, praca dyplomowa, autor Małgorzata Penińska, promotor Monika Przestrzelska.
  2. „Opieka nad noworodkiem”, Agnieszka Bałanda.
  3. „Opieka pielęgniarska nad noworodkiem”, Włodzimierz Borkowski.
  4. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum prywatnego.

Fundacja "Mlekiem Mamy" wspiera w karmieniu naturalnym. Jeżeli karmienie piersią okazuje się niemożliwe, pokazujemy, że można karmić piersią inaczej (KPI), tj. odciągniętym mlekiem i podawać je w inny sposób. Edukujemy w zakresie tzw. świadomego rodzicielstwa i zdrowego stylu życia już od pierwszych chwil dziecka. Prowadzimy również działalność odpłatną w zakresie wsparcia okołoporodowego.