kwas dokozaheksaenowy

DHA i jego rola w okresie ciąży i karmienia piersią

ZDROWIE A MLEKO

DHA to inaczej kwas dokozaheksaenowy. Jest on wielonasyconym kwasem tłuszczowym z grupy omega 3. Dorosłe osoby, w większości nie spożywają odpowiedniej i optymalnej dla zdrowia ilości kwasów tłuszczowych DHA. Organizm człowieka nie jest w stanie również samodzielnie wyprodukować wielonasyconych kwasów tłuszczowych. Z kolei, odpowiedni ich poziom gwarantuje mamie karmiącej i ciężarnej – właściwy i prawidłowy rozwoju dziecka (w szczególności mózgu, wzroku i serca) i dobrego samopoczucia mamy.

Kobiety, które spożywają suplementy zawierające DHA lub uwzględniają ich naturalne źródła w diecie – mają jednocześnie wyższe jego stężenie w mleku. Pewne jest to, że DHA trafia bezpośrednio do dziecka z mlekiem mamy.

Znaczenie kwasu dokozaheksaenowego

Kwasy dokozaheksaenowe mają znaczący wpływ na szybszy rozwój mózgu, a co za tym idzie – dziecięcej inteligencji. Przy weryfikacji źródeł badawczych – wyniki badań naukowych są w tym temacie niejednoznaczne [1],[6]. Niemniej jednak, matki oczekujące narodzin dziecka i karmiące swoim mlekiem powinny wziąć pod uwagę prowadzenie zbilansowanej, bogatej w kwasy tłuszczowe diety, a jeśli nie jest to możliwe – dodatkową suplementację.

Rola DHA zarówno w organizmie matki, ale w szczególności w ciele małego dziecka, jest nieoceniona. Kwasy omega 3 mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie mózgu i wzroku. Zwiększają wchłanianie wapnia, przez co mają również pozytywny wpływ na rozwijającą się tkankę kostną. Dodatkowo, mogą wpłynąć na poprawę odporności i minimalizowanie stanów zapalnych. Według niektórych badań, niedobór DHA może spowodować wolniejszy rozwój intelektualny i psychoruchowy dziecka, ale zdania na ten temat są podzielone [3].

Jedno jest pewne – kwas dokozaheksaenowy nie jest szkodliwy, działa prozdrowotnie i jest jednym z ważniejszych elementów budulcowych.

Kwasy omega 3 – rodzaje i dawkowanie

Istnieją trzy główne kwasy tłuszczowe omega 3. Każdy z nich odgrywa inną, ważną rolę dla rozwoju organizmu małego dziecka (i dba o zdrowie mamy).

  • Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – największe znaczenia ma dla rozwoju mózgu i wzroku. Odgrywa ważną rolę w prawidłowym rozwoju serca i jego poprawnym funkcjonowaniu. DHA są obecne w mleku matki.
  • Kwas eikozapentaenowy (EPA) –  długołańcuchowy kwas tłuszczowy omega-3 jest szczególnie ważny dla prawidłowych funkcji serca.
  • Kwas alfa-linolenowy (ALA) – to krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy omega-3, który służy jako dobre źródło energii dla organizmu. Może również przekształcać się w EPA i DHA. ALA jest korzystny dla zdrowia serca.

Kobiety w ciąży i karmiące swoim mlekiem powinny spożywać około 200 mg DHA dziennie. Takie spożycie jest rekomendowane przez NIH (National Institutes of Health) i ISSFAL (International Society for Study of Fatty Acids and Lipids). Komitet Ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Organizacji Żywności i Rolnictwa (WHO / FAO) zalecają włączenie DHA do diety niemowląt. Z uwagi na fakt, że DHA jest obecne w mleku mamy – warto zwracać uwagę na jego spożycie w okresie laktacji.

Naturalne źródła DHA

Ważne, aby dieta kobiety ciężarnej była bogata w naturalne źródła DHA i kwasu alfa-linolenowego. Te dobroczynne składniki można znaleźć między innymi w:

  • Świeżych tłustych rybach ze sprawdzonego źródła, np. łosoś dziki, tuńczyk i sardynki. Warto jednak mieć na uwadze powszechne skażenie mięsa ryb rtęcią i metalami ciężkimi – kupując rybę dobrze jest dokładnie zbadać źródło jej pochodzenia. [4]
  • Zielonych roślinach – algi morskie są wyjątkowo bogate w DHA.
  • Owocach morza – tutaj podobnie jak w przypadku ryb, warto znaleźć sprawdzonego eko-dostawcę lub certyfikowanego producenta.
  • Nasionach i orzechach. Dobrym źródłem omega 3 jest olej lniany, orzechy włoskie i pestki dyni.
  • Roślinach strączkowych.

Mleko kobiece, które nie ma w sobie dużych ilości DHA nie jest dużo mniej wartościowe, od mleka mamy która prowadzi bogatą w omega 3 dietę lub korzysta z dodatkowej suplementacji. Matki karmiące, które otrzymują więcej DHA, mają wyższe poziomy DHA w mleku [5], ale nie wiadomo dokładnie jakie powinny być optymalne poziomy kwasu dokozaheksaenowego w pokarmie kobiecym [6].

Katarzyna Walczyk – mama karmiąca piersią (inaczej)

Źródła:

[1] “Breastfeeding, Polyunsaturated Fatty Acid Levels in Colostrum and Child Intelligence Quotient at Age 5-6 Years”, www.researchgate.net/publication

[2] “DHA supplements for breastfeeding mothers”, Kelly Bonyata, IBCLC,
www.kellymom.com

[3] “Prenatal Vitamins”, www.infantrisk.com

[4] “Eating Fish: What Pregnant Women and Parents Should Know”, www.fda.gov/downloads/Food

[5] “Breast milk DHA levels may increase after informing women: a community-based cohort study from South Dakota USA”, www.ncbi.nlm.nih.gov

[6] “Medications and Mothers”, Milk 2017, Dr. Thomas W. Hale, PhD, Dr. Hilary E. Rowe, PharmD, www.books.google.pl

Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum Fundacji “Mlekiem Mamy”.