Nocne karmienie

KARMIENIE

Czy nocne karmienie jest potrzebne? Kiedy niemowlę zacznie przesypiać w nocy? To jedne z pytań, które pojawiają się u rodziców nowo narodzonego dziecka. Jak faktycznie wygląda karmienie i sen niemowląt?

Karmienie a styl życia

Karmienie piersią jest czasami nazywane stylem życia. Uznaje się, że nie chodzi w nim tylko o sposób żywienia, ale o coś więcej. Matka żyjąca w symbiozie z dzieckiem, zgodnej z fizjologią własną i dziecka – nie oczekuje raczej, że dziecko będzie przesypiało całe noce. Jej piersi w początkowych miesiącach będą potrzebowały opróżnienia z nagromadzonego mleka, chociaż śpiochy też się trafiają.

W przypadku mam KPI częściej słyszy się, że ich niemowlęta przesypiają noce. Matka zazwyczaj musi ustawić budzik, aby mimo to wstać i opróżnić przepełnione piersi. Przespana noc dość często kończy się problemami z piersiami. Mogą zrobić się zastoje, prowadzące do zapalenia piersi.

Noce noworodka

Aby zostały zaspokojone potrzeby noworodka oraz nie zaburzyć procesu laktacji, należy karmić dziecko piersią co najmniej 1-2 razy w porze nocnej. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku karmienia wyłącznie odciągniętym mlekiem. W celu zapewnienia odpowiedniej stymulacji pokarmu trzeba odciągać pokarm również 1-2 razy w porze nocnej.

Pod kątem laktacji za porę nocną uznaje się czas spoczynku matki.

Norma

Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez antropologów, w społecznościach, w których dzieci karmione są wyłącznie piersią, niemowlęta śpią przy matkach i jedzą w nocy bardzo często. Zarówno matka jak i dzieci trwają w półśnie, nie wybudzają się całkowicie na karmienia. Uznaje się, że to ciągłe nocne karmienie uczy niemowlęta rozdziału pór dnia (noc i dzień) oraz kształtuje nawyk długiego snu.

Fizjologia a karmienie

Duże znaczenie w zakresie karmienia ma również fizjologia niemowląt. Pokarm kobiecy zmienia swój skład między innymi w zależności od pory dnia. Dzieje się tak, ponieważ z organizmu matki pobierane są inne składniki o różnej porze doby. Pokarm matki zawiera mniej białka, jest niskotłuszczowy, a co za tym idzie – lekkostrawny i mniej kaloryczny. Z tego też powodu maluchy, szczególnie noworodki, potrzebują częstego karmienia, również w nocy. Nie wszystkie jednak dzieci budzą się w nocy często.

Noworodki rodzą się z małymi żołądkami, w związku z czym jedzą częściej, a w małych ilościach. Później ich żołądki stopniowo powiększają się i dzieci są w stanie przyjąć większą porcję pokarmu. Chociaż nie musi tak być, bo dzieci mają różny styl jedzenia. Jedne jedzą częściej, a mniejsze ilości, inne zgłaszają żądanie jedzenia rzadziej, ale za to są w stanie zjeść większą porcję jednorazowo. Zdarzają się też dzieci z zaburzeniam, które mogą nie zgłaszać głodu. Szczególnie takie noworodki należy monitorować i dostarczać im regularnie pożywienie, żeby nie doszło do odwodnienia, a w efekcie do niedożywienia. Najczęstszą przyczyną przesypiania pory jedzenia jest żółtaczka. Po upływie okresu noworodkowego, jeśli dziecko ma odpowiednie przyrosty i lubi dłużej pospać w porze nocnej – nie trzeba już go wybudzać. Zajrzycie tu.

Obecna kultura

Obecnie rodzice potrzebują schematów, tabelek, porównują swoje dzieci do innych. Ponadto pytanie o nieprzerwany sen dziecka w nocy jest jednym z pytań zadawanych przez pediatrę, rodzinę, znajomych, a nawet nieznajomych osób. Z tego też powodu niektórzy rodzice mogą oczekiwać, że ich dziecko będzie spało w nocy od 8 do 12 godzin. Jeśli tak się nie dzieje – czują się zaniepokojeni.

Na szczęście, wraz z rozwojem nauki i coraz lepszym poznawaniem rozwoju dzieci oraz zagadnienia laktacji – coraz więcej osób, w tym „medyków”, nie przywiązuje wagi do ciągłego nocnego snu dzieci karmionych naturalnie.

Dlaczego warto karmić w nocy?

Lepszy sen matki i dziecka

W czasie karmienia piersią organizm matki wytwarza substancje wywołujące senność i uspokajające. Pod ich wpływem szybko zasypia nie tylko dziecko, ale i matka. Prawdopodobnie większość matek karmiących bezpośrednio z piersi odczuwa po karmieniu odprężenie, czy senność.

Większe przyrosty

Sen jest potrzebą, którą należy zaspokajać. Wyspana, zrelaksowana matka zapewne będzie miała lepszy wypływ mleka. Twierdzi się, że poziom prolaktyny jest wyższy w czasie snu, co wpływa na ilość produkowanego mleka. Mamy karmiące wyłącznie odciągniętym mlekiem zauważają właśnie po spoczynku większą ilość odciągniętego mleka.

Zdaniem badaczy mleko wytwarzane w nocy zawiera hormony wzrostu, więcej tłuszczu (więcej kalorii), naturalne substancje chemiczne o działaniu usypiającym, dlatego warto karmić w nocy. Jednakże jak wynika z badań prowadzonych przez Fundację “Bank Mleka Kobiecego”, matki karmiące większą ilość tłuszczu mają o różnych porach w ciągu doby.

Współspanie

Dzięki spaniu z dzieckiem w jednym pomieszczeniu (niekoniecznie w jednym łóżku) matka szybciej reaguje na potrzeby dziecka. Spanie w jednym łóżku może być wygodniejsze, a nocne karmienie niekiedy odbywa się w półśnie matki i dziecka. Zapobiega to zmęczeniu. Lepszy sen matki i dziecka, to łatwiejsze funkcjonowanie w ciągu dnia. Może to ułatwić obojgu osiągnięcie harmonii w dobowym rytmie.

“Zepsute” karmienie

W okresach silnego rozwoju, kiedy niemowlęta osiągają nowe umiejętności i chłoną świat, bardziej interesują się otoczeniem. Coraz więcej poruszają się, poznają przestrzeń wokół siebie – są zbyt zajęte, aby jeść. Dzieci nadrabiają jedzenie w porze nocnej. Zgłaszają żądanie bardzo często, nawet, co godzinę, aby kolejnego dnia znowu odmawiać ssania piersi, czy picia mleka z butelki.

Matki karmiące piersią niekiedy w takiej sytuacji błędnie interpretując sygnały dziecka – podają butelkę z mlekiem zamiast piersi. Dziecko wypija mleko z butelki, bo trwa to o wiele krócej i jest mu łatwiej. Czasami matki twierdzą, że wkrótce następuje “odrzucenie” piersi.

Zdarza się też, że starsze niemowlęta wybudzają się w środku nocy i „ćwiczą” swoje nowe umiejętności. Potrafią nawet przez kilka godzin (1-3) powtarzać np. wstawanie – siadanie – wstawanie, itd. Inne wydają różne dźwięki, albo „śpiewają”. Te bardziej aktywne potrafią nawet uciec z łóżka, żeby zwiedzić mieszkanie. Opiekunowie mogą zorientować się, że dziecko zniknęło, dopiero, gdy zacznie płakać nie potrafiąc wrócić do łóżka. Bardzo przydatną umiejętnością niemowlęcia jest schodzenia z łóżka tyłem. Dziecko prawdopodobnie uniknie upadku z łóżka, tylko po prostu zsunie się z niego na podłogę i dalej przemieści się pełzając lub na czworakach.

Niektóre matki karmiące odciągniętym mlekiem dochodzą do wniosku, że ich mleko przestało smakować, albo dziecko nie najada się i podają na noc formułę.

Inne szukają sposobów na nakarmienie dziecka “na zapas”, aby nie budziło się w nocy. Następuje dokarmianie maluchów przed snem formułą lub kaszkami instant. Ostatnio dość popularne są tzw. kaszki na noc, które niestety nie mają ani dobrego składu, ani cudownych właściwości usypiających.

Na lepszy sen i karmienie

Co możemy zrobić, aby dziecko nie odmawiało jedzenia w ciągu dnia, nie budziło się zbyt często w nocy?

Zachęta do jedzenia

W sytuacjach wzmożonej aktywności niemowląt karmienie mlekiem bezpośrednio z piersi lub z butelki nadal odbywa się na żądanie, jednak dzieci mogą znacznie rzadziej wysyłać sygnały głodu. Istnieje ryzyko, że w skali doby karmień będzie zbyt mało. Zdarza się, iż dzieci tracą nawet na wadze.

Aby uniknąć spadków wagi warto zwracać uwagę na dobową ilość karmień. Starać się karmić tak, aby zaspokoić potrzeby dziecka. Im częściej będziemy proponować, tym większa jest szansa, że dziecko zje więcej mleka w ciągu dnia. Jeśli tak się nie stanie, to może uda się to w porze wieczornej. W przeciwnym wypadku prawdopodobnie dziecko będzie się częściej budziło w nocy i zgłaszało żądanie jedzenia, aby zaspokoić dobowe potrzeby energetyczne.

Jednak przyjmuje się, że większość niemowląt, w początkowym okresie, częściej ssie pierś właśnie wieczorem i w porze nocnej (ok. godz. 19 – 3). Wyjątkiem są okresy tzw. skoków rozwojowych. Wówczas niemowlęta mają większe zapotrzebowanie na mleko i mogą jeść bardzo często przez całą dobę, nie robiąc sobie przerwy również w porze nocnej pomimo aktywnego ssania piersi w dzień.

Przyjazna atmosfera

Karmienie, zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy może ułatwić przytłumione  światło, ciche, uporządkowane otoczenie albo spokojna muzyka, ciche mruczenie, nucenie, itd. Słowem wszystko, co nie będzie rozpraszać niemowlęcia, wyciszy je i pozwoli spokojnie zjeść.

Sen w porze nocnej może być lepszej jakości, jeśli sypialnia zostanie odpowiednio przygotowana, np. nie będzie za widno i gorąco (optymalna temperatura to 16-19 st.C), a dziecko będzie spało w pobliżu matki.

DHA a sen dzieci

Jak pokazują badania duże znaczenie dla wzorca snu i czuwania dzieci ma spożywanie kwasów DHA przez kobietę w ciąży, a później podczas karmienia piersią. W jednym  z badań dzieci matek, które miały bogatą dietę w DHA rzadziej się budziły i dłużej trwała faza snu cichego. Może zatem warto zadbać o własną dietę jeszcze w ciąży?

Więcej na temat snu dzieci przeczytacie na Wymagające.pl

Karmienie “na śpiocha”

Dobrze jest kłaść się wcześnie spać. Jeśli nie jest to możliwe, to można nakarmić dziecko “na śpiocha” zaraz po położeniu się do łóżka. Jest duże prawdopodobieństwo, że dziecko nie obudzi matki na karmienie, zaraz po jej zaśnięciu. Najwygodniejsza pozycja do karmienia jest na leżąco – nie wybudza dziecka ze snu.

Zmiana pieluszki

W okresie noworodkowym pieluszki należy zmieniać dość często. Im dziecko jest starsze, to przestaje robić kupkę w porze nocnej. Jeśli pieluszka nie jest zabrudzona lub zbyt mokra, a dziecko nie ma odparzonej pupy – można ją zostawić nawet do rana. Dzięki temu maluch nie zostanie wybudzony ze snu.

Źródła:

  1. „Karmienie piersią”, William Sears, Martha Sears.
  2. „Po prostu piersią”, Gill Rapley, Tracey Murkett.
  3. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum Fundacji „Mlekiem Mamy”.